آمار بازدیدکنندگان: 780769    کاربران آنلاین: 13


omn  فصلنامه

ln




فصلنامه عملیات روانی شماره 21

سال ششم، شماره 21، زمستان 1387- بهار 1388
صاحب امتياز: معاونت فرهنگي و اجتماعی نیروی مقاومت بسیج
مدير مسئول: علی‌محمد نائینی
سردبير: حجت‌الله مرادي
دبیر تحریریه و مدير اجرايي: امیرهوشنگ طهماسبی‌پور
ويراستار: مهناز اسکندری
طراح و صفحه‌آرا: علی تیموری‌راد
حروف‌نگاری: فرشته عیوضی
چکیده انگلیسی مقالات: دکتر قدرت حاجی‌رستملو  

* استفاده از مطالب اين سايت با ذکر منبع بلامانع مي‌باشد.

 

مقالات این فصلنامه :

افزایش بهره‌وری در عملیات روانی

سخن سردبیر: حجت‌اله مرادی

اصلاح الگوی مصرف در سطوح سازمانی، افزون بر صرفهجویی در هزینهکرد مالی و مادی، حکایت از عزم نهاد مأمور در بهرهگیری بهینه از ظرفیتها و توانمندیهای بالقوه و بالفعل دارد. این امر بر بهسازی و ارتقاء کیفی خروجی سازمانها میافزاید. بیتردید اصلاح الگوی مصرف نه تنها راهکاری حسابگرانه برای کاهش هزینه بلکه رهیافتی نواندیشانه به منظور سلامت سازمان و دریافت بهترین و مؤثرترین نتیجة مطلوب است. نتیجة تحقیقات نشان میدهد که بخش قابل توجهی از سرمایة مادی، نیروی مدیریت و کارکرد سازمانها در فرآیندهایی ناقص و نامتوازن صرف میشود. این دریافت، مفهوم مصرف را به عرصه روندها و تدابیر مدیریتی گسترش میدهد و بر خلاف آنچه رایج است اصلاح مصرف را نه در منتهیالیه فرآیند تولید بلکه در ابتدا و مصب آفرینش طرحها و رهیافتهای مدیران مورد کاوش قرار میدهد. عملیات روانی به مثابة پدیدهای که به شدت مورد توجه برنامهریزان و مهندسان افکار عمومی جوامع قرار گرفته به منظور افزایش بهرهوری خود رویکردهای اصلاحگرایانه به الگوی مصرف را مورد توجه قرار داده است.

برخی از مسائل فقهی عملیات روانی

نویسنده: حجت الاسلام والمسلمين حاج مهدي طائب

چکیده

دین مبین اسلام پاسخگوی نیازهای انسان در همة اعصار است. سنت حوزه‌های  علمیه به مثابة رکن و اساس مرجعیت دینی بر کشف و استنباط احکام فقهی از منابع اربعة قرآن، سنت و عقل و اجماع استوار است. فقه شیعی در طول تاریخ با مجاهدت علما و روحانیون، پاسدار حریم اسلام در برابر اندیشه‌های ناسفتة کجروانه، چشمة جوشندة معارف پیامبر اعظم (ص) و ائمه معصومین (علیهم السلام) در رگ و پی جامعة اسلامی بوده است. اینک، بار دیگر، بر عهدة حاملان علوم و معارف دینی است که دانش نوپدید عملیات روانی را از صافی اندیشه اسلامی بگذرانند و غثّ و ثَمین آن را تمیز دهند. این پژوهش در نظر دارد تا  برخی از احکام فقهی مترتب بر عملیات روانی را بیان کند.
واژگان کلیدی: فقه، نظام اسلامی، عملیات روانی.

Some Jurisprudential Issues of Psychological Operations

Taeb, Mahdi

 Abstract
Islam is capable of satisfying all needs of man all through ages. The general practice in Islamic seminaries is to draw the Islamic legal rules from the four well-known sources: the Quran, sunnah, reason, an consensus of the religious authorities. Shiite jurisprudence has shouldered the responsibility of protecting Islam and the teachings of the Prophet of Islam and the infallible Imams against the erroneous ideas. At present, the religious scholars are expected to shoulder the responsibility of scrutinizing psychological operations as a modern phenomenon. This article aims at examining the Islamic legal rules corresponding with psychological operations.
Key Words: Islamic jurisprudence, Islamic system, psychological operations.

ابعاد تهدید نرم در استراتژی امنیت ملی امریکا

نویسنده: علی‌محمد نائینی

چكيده

استراتژي امنيت ملي امریکا - که چهار ساله یکبار منتشر می‌شود- طرح كلان دولت این کشور در سياست خارجي به شمار می‌آید كه حاوي براورد تهديدات، فرصت‌ها و چالش‌هاي فراروي امریکا و مجموعه‌اي از راهبردها و دستورالعمل‌هاي استراتژيك براي مقام ریاست جمهوری این کشور است. اين استراتژي پس از جنگ سرد و به ويژه در سند 2002 و 2006 از ويژگي‌هایي خاص برخوردار است. هدف اين مقاله، بررسي ابعاد رويكرد نرم‌افزاري در براورد تهديدات و استراتژي امنيت ملي امریکا در سند 2006 است. بخش‌هاي نخست به مباني نظري مؤثر در تدوين استراتژي و دكترين‌هاي امنيت ملي امریکا و پیشینة شكل‌گيري سند امنيت ملي آن در دوره‌هاي مختلف می‌پردازد. ‌در ادامه، شرايط و ويژگي‌هاي محيطي از دیدگاه امریکايي‌ها پس از حادثه 11 سپتامبر با تمركز بر رويكرد نومحافظه‌كاران و تهديدات از منظر حاكمان جديد مورد مطالعه قرار می‌گیرد و سپس به بررسی محتوایی سند امنیت ملی 2006 پرداخته می‌شود.
واژگان كليدي: امنيت ملي، استراتژي، تهديد نرم، تهديدات امنيت ملي و استراتژي امنيت ملي.

Soft Threat Features of the US National Security Strategy

Naeeni, Ali Mohammad

Abstract
The US national security strategy published every four years is a major plan determining the foreign policies of this country. This plan includes the estimation of threats and opportunities, challenges the US government may face, and a collection of strategies and strategic recommendations for the US president. The post-cold-war and particularly the 2002 and 2006 versions of this plan incorporate some special features. This article examines the software approach in threat estimation and the 2006 version of the US national security strategy. The first part of the article looks into the theoretical issues influencing the development of the US national security strategies and doctrines and the background leading to the formulation of their national security documentation in different periods. Next, we examine the post 11/9 incident world atmosphere from the viewpoint of Americans especially neoconservatives and we also examine the threats from the viewpoint of new American administrators. Finally, the content of the 2006 version of the US national security documentation is analyzed. It needs to be mentioned that the US national security strategy is only published to familiarize researchers with the general outlook of this country. It is evident that the publication of boastful and lofty ideas about this country corresponds to this fact.
Key Words: national security, strategy, soft threat, national security threats, national security strategy.

عملیات روانی، بازتولید سلطه و نظام نمادها؛ نشانه‌شناسی سینمای غرب علیه ایران اسلامی

نویسنده: علیرضا بیابان‌نورد

چکیده

امروزه نظریه‌پردازان عملیات روانی نظام‌های سلطه‌گر غربی برای تحکیم هر چه بیشتر نظام سرمایه‌داری و مقابله با سایر نظام‌ها از جمله نظام‌های اسلامی و در رأس آنها ایران درصدد هستند با بهره‌گیری از ساز و‌کارهای نرم‌افزاری و رسانه‌ای و نمادسازی‌های گسترده، اراده‌های موجود و مخالف خود را به سمت و سوی مورد نظر خود بکشانند و از آنها بهره‌برداری‌های لازم را در راستای تحکیم و تداوم نظام سلطه و به تبع آن نظام سرمایه‌داری، بنمایند. سود جستن از روش‌های نمادسازی و نظام نمادها امروزه با استفاده از رسانه‌هایی نظیر سینما بسیار ساده‌تر شده است. این مقاله درصدد است به شرح و توضیح سلطه، ارتباط آن با عملیات روانی، نشانه‌شناسی، استفاده از آن در سینما و نیز نمادسازی به شیوه‌ای تئوریک پرداخته، ضمن آن از طریق نشانه‌شناسی به بررسی چگونگی درونی کردن سلطه از طریق نمادسازی بپردازد.
واژگان کلیدی: سلطه، نشانه‌شناسی، سینما.

Psychological Operations, Representation of Domination and the System of Semiotic Symbols of the Western Cinema against the Islamic Republic of Iran

Biyabannavard, Alireza

Abstract
To reinforce capitalism and to confront other political and economic systems such as the Islamic ones particularly the Islamic Republic of Iran, the PSYOP theorists of the domineering powers seek to lead the opponents towards their own intended goals and to take advantage of them in order to reinforce and perpetuate their domination and, in turn capitalism, making extensive use of software and media mechanisms and symbolizations. Today, exploitation of symbolization techniques and symbolic systems by means of media such as cinema has become much easier. This article seeks to explicate the concept of domination, and theoretically examine its relationship with PSYOP, semiotics, and its use in cinema and symbolization. Using semiotics, the article also looks into the way domination is internalized through symbolization.
Key Words: domination, semiotics, cinema.

سينماي هاليوود و عمليات رواني عليه جمهوري اسلامي ايران

نویسنده: دکتر علي فلاحي

چكيده

هدف اين مقاله تبيين تئوري هژموني فرهنگي و ابزار آن يعني سينماي هاليوود است، با اين تفاوت كه پس از جنگ سرد، محور دشمني با رقيب سرسخت ايدئولوژيك آن (شوروي) جاي خود را به دشمن ايدئولوژيك و سياسي ديگري به نام جمهوری اسلامی ایران داده است. از آنجا كه سينماي هاليوود تحت تسلط يهوديان بانفوذ امریکايي قرار دارد. بنابراین، ‌بايد سطح رويارويي را به بازيگر نقش مكمل (رژیم صهیونیستی) در سناريوي جديد سياسي امریکا (نقش اول) نسبت داد. سياست فرهنگي امریکا پيكان هدف خود را پس از جنگ سرد مبتنی بر دو بار فرهنگی و مذهبی به سمت مقابله با بازيگراني كه به زعم این کشور، محور شرارت خوانده مي‌شوند، نشانه رفته است. در اين مقاله تلاش بر اين است كه بتوان تحليلی مستند از تئوري برخورد تمدن‌ها و همچنين هژموني فرهنگي غربي با بهره‌گيري از توليدات سينمايي منتخب امریکا عليه ايران از جمله  فيلم‌هايي همچون (300، الكساندر، كشتي‌گير و....) ارائه نمود.
واژگان کلیدی: هاليوود، صهيونيسم، فيلم سياسي‌، عمليات رواني.

The Hollywood Cinema and Psychological Operations against the Islamic Republic of Iran

Fallahi, Ali

Abstract
This article aims at explaining the theory of cultural hegemony and its means of implementation, i.e. the Hollywood cinema. Following the Cold War, the unyielding ideologic rival of this hegemony (the Soviet Union) has been replaced by another ideologic and political adversary, i.e. the Islamic Republic of Iran. Since the Hollywood cinema is controlled by some powerful American Jews, the level of confrontation needs to be attributed to the subsidiary actor (the Zionist regime) in the modern, political scenario of the US (the leading role). Following the Cold War, the cultural policy of the US has aimed at confronting the actors whom they consider axis of evil. Examining some outstanding American movies against Iran such as 300, Alexander, Wrestler, etc., in this article, we attempt to offer a well-documented analysis of the theory of conflict of civilizations and the Western cultural hegemony.
Key Words: Hollywood, Zionism, America, political movie, psychological operations.

نقش روابط عمومی در جنگ‌های مدرن

نویسنده: حجت اله مرادی

اين مقاله به بررسي روابط عمومی يعني يكي از عناصر كمتر درك شده در جنگهای مدرن ميپردازد و به جاي تمركز بر رهيافتهاي سنتي نظامي، چگونگي پذيرش روابط عمومي را از سوی شركتهای تجاری بررسي میکند. شركتها به دنبال نگاه و پوششي مثبت اند تا اذهان و قلوب مشتريان (مصرفكنندگان) را تسخير كنند. اين مقاله به تكنيكها و تاكتيكهاي روابط عمومي در عرصة تجارت در دهه گذشته اشاره كرده است. همچنين نحوة تدوين پيامها و برنامههاي بازاريابي، ارزيابي مخاطبان و انتشار پيامها توسط شركت ها را مورد بررسي قرار داده، به چگونگي اتخاذ اين تكنيكها توسط متخصصان عمليات روانی اشاره کرده است. روابط عمومی از ديگر رشتههاي عمليات اطلاعاتي و روانی عقبمانده است. سرويسهاي نیروهای مسلح در هنگام مواجهه با رسانهها همچنان دچار هراس، ترديد و عدم قطعیت هستند. چنين موقعيتي تا چند دهه پيش در دنياي تجاري شركتها نیز وجود داشت. اين مقاله نشان ميدهد كه اگر تكنيكهاي روابط عمومي در محيطهاي نبرد به كار گرفته شوند، به اندازة تانكها و تفنگها مؤثر خواهند بود. اين تكنيكها عناصر اصلي عملياتهاي رواني و رکن اصلی جنگ های مدرن را تشکیل می دهند.
واژگان کلیدی: روابط عمومی، تکنیک، تاکتیک، عملیات روانی، جنگ های مدرن.

The Role of Public Relations in Modern Wars

Moradi, Hojatollah

Abstract
This article looks into public relations as a neglected element in modern wars; and instead of focusing on conventional military approaches, it attempts to find out how public relations is accepted by business firms. These firms try to look positive in the eyes of people so that they can attract the minds and hearts of customers (consumers). This article examines the public relations tactics and techniques used in the field of business during the last decade. It also examines the way the messages and marketing plans are developed, the messages are disseminated, and the techniques are used by PSYOP experts. Public relations is among the information and psychological operations fields of study which is not really developed. Military forces are afflicted with panic, doubt and uncertainty when they are faced with the media. A few decades ago, the same atmosphere dominated the business firms. This article seeks to prove that if the public relations techniques are used in battle environments, it will be as efficient as military arms. These techniques are the main elements of psychological operations and modern wars.
Key Words: public relations, technique, tactic, psychological operations, modern wars.

قدرت نرم و رهبری

نویسنده: ژوزف نای/ مترجم: عسگر قهرمان‌پور

اشاره

مشکل اصلی غرب، فقدان رهبری در نهادهای انسانی است؛ ژوزف نای برای نخستین‌بار در خصوص اینکه "موضوع قدرت نرم و رهبری" چه مفهومی است و به چه نحو با دیگر وظایف رهبری ارتباط می‌یابد، تعریفی عرضه می‌کند. رهبری همراه با جذابیت رویه گام به گامی را پدید می‌آورد بدین صورت که رهبران در هر سطحی می‌توانند آن را برای ایجاد قدرت نرم در سازمان خود به کار برند. همچنین نای فرایند به کارگیری قدرت نرم را در عمل رهبری تعیین می‌کند، چرا که عمل بدون قدرت نرم، افتان و خیزان راه رفتن در تاریکی است و رهبری بدون قدرت نرم و اقناع، شعری ضعیف و بی‌محتواست. او سعی می‌کند با توجه به هنجارهای موجود در غرب در این مقاله به توصیف، تبیین و پیش‌بینی رفتار رهبران با توجه به کارکرد و کاربرد قدرت اقناع و جذابیت در فرایند رهبری بپردازد.
واژگان کلیدی: قدرت نرم، رهبری، اقناع، جذابیت، قدرت سخت.

Soft Power and Leadership

Nye, Joseph / Ghahramanpour, Asgar

Abstract
Lack of leadership in human institutions is the main problem of the West. For the first time, Joseph Nye defined 'soft power' and its relationship with leadership duties. Leadership together with attraction creates a gradual process which can help leaders create soft power at different organizational levels. Joseph Nye also delineated how soft power can be practically employed by leaders as any action without soft power is like staggering in darkness and leadership devoid of soft power and inducement is similar to poor, meaningless poetry. In this article, considering Western norms and the function of the power of inducement and attraction in leadership process, he has tried to describe, explain, and predict leaders' conduct.
Key Words: soft power, leadership, persuasion, attraction, hard power.

ساخت شایعه در انگلیس؛ بر پایه انسانیت‌زدایی از دشمن

نویسنده: احمد باصری

چکیده

بخش بزرگی از محاورات عادی اجتماع را شایعه‌پراکنی تشکیل می‌دهد. اگر چه شایعه‌پراکنی همیشه یک مسئله اجتماعی و روانی با ابعادی گسترده است، همین ابعاد در زمان بحران حالتی به مراتب حادتر به خود می‌گیرد. در هر برهه از زمان که اجتماع با مشکل و فشار روبه‌رو شود، گزارش‌های نادرست، حالتی زهرآگین پیدا می‌کنند. در زمان جنگ، شایعات با انتشار هشدارهای نابجا و ایجاد امیدهای واهی، روحیه مردم را تضعیف می‌کنند و امنیت ملی را به خطر می‌اندازند، شایعات، حفاظت اطلاعات را تهدید می‌کنند و بدتر از همه، ویروس دشمنی و تنفر را در بین قومیت‌ها افزایش می‌دهد. تحت هیچ شرایطی نباید شایعه ساخته دولت انگلیس را تنها یک کار غیرعادی همچون یک پریشان‌گویی عجیب و در عین حال پیش پا افتاده در رفتار اجتماعی معقول بشر انگاشت. درست برعکس، اصلی که این شایعه‌ها بر آن مبتنی است فراگیر است و کاربرد وسیع دارد. تحریفی که شایعه در مسیر خود برای یادآوری، فراموش کردن، تجسم، تخیل و دلیل‌تراشی از خود نشان می‌دهد دقیقاً همان نوع تحریفی است که در بیشتر اشکال ارتباطات انسانی دیده می‌شود. در این مقاله به شایعات ساخته سامانه تبلیغاتی دولت انگلیس پرداخته می‌شود. تا از این رهگذر درس‌هایی برای مقابله با شایعات ساخته سازمان عملیات روانی این کشور در ایران اندیشیده شود.
واژگان کلیدی: تبلیغات، شایعه، جنگ اول جهانی، رمان.

Rumor Creation on the Basis of Dehumanizing the Enemy

Baseri, Ahmad

Abstract
Rumors constitute a major part of daily conversations. Although rumor circulation is always a multi-dimensional social and psychological issue, such dimensions are exaggerated under critical conditions. Whenever the society encounters problems and pressure, untrue reports get venomous. During the war time, rumors demoralize people by giving them wrong warnings and illusory hopes and thus threaten national security. Rumors threaten intelligence agencies and above all enhance hostility and hatred among different ethnic groups. The principle on the basis of which all these rumors are shaped is far-reaching and has extensive application. The kind of misrepresentation that rumor illustrates in its course of reminding, forgetting, imagining, and making excuses is exactly the one that is utilized in most of human communications. In this article, we examine the rumors created by the propaganda machine of the British government so that we may learn some lessons to fight back the rumors created by the PSYOP organization of this country against Iran.
Key Words: propaganda, rumor, the First World War, novel.

جنگ نرم امریکا در حوادث پس از 11 سپتامبر؛ با تأکید بر جنگ افغانستان، عراق و تنش با ایران

نویسنده: محمد اسلام ياري شگفتي / سيد احمد عسكري

چکیده

این نوشتار به بررسی جنگ تبلیغاتی امریکا پس از حملات 11 سپتامبر می‌پردازد. کاخ سفید پس از این حملات، فرصتی یافت تا به بهانهٔ جنگ علیه تروریسم و مبارزه با سلاح‌های کشتارجمعی و بنیادگرایی اسلامی به تقویت هژمونی خود در منطقهٔ استراتژیک خاورمیانه بپردازد. امریکا برای گسترش هژمونی سلطة خود از تکنیک‌های تبلیغات رسانه‌ای بیشترین سود را می‌برد. تبلیغات روانی یکی از ابزارهای نرمِ قدرت جهانی است که در سیاست کلان آن درکنار سایر ابزارهای سیاسی، اقتصادی و نظامی به منظور تحقق اهداف سیاست خارجی به کار می‌رود. استراتژی نرم امریکا در محمل رسانه‌ای انجام می‌گرفت و کارکردش هموار کننده نظام هژمونیک اهداف سیاسی- نظامی بود. نوشتار حاضر بر مبنای نظریة هژمونی آنتونیوگرامشی به تحلیل جنگ تبلیغاتی امریکا در روند اشغال افغانستان و عراق به بهانه پاکسازی سلاح‌های کشتار جمعی و تنش‌آفرینی با جمهوری اسلامی ایران، در برهه زمانی پس از حادثه سپتامبر 2001 می‌پردازد. سؤال تحقیقی در این فضای جنگ نرم رسانه‌ای و نظامی این است که آیا همان‌گونه که امریکا با جنگ‌رسانه‌ای و سپس عملیات نظامی، کشورهای افغانستان و عراق را تصرف کرد، آیا در مورد ایران هم همین استراتژی را می‌تواند پیش ببرد؟ کاخ سفید با وجودی که بر این امر واقف است که جمهوری اسلامی منافع آن را در خاورمیانه به خطر انداخته است، بیش از آنکه از جنگ‌های نظامی بهره گیرد از جنگ‌های نرم و تبلیغاتی استفاده می‌کند چراکه جنگ نظامی در موقعیت فعلی هزینه‌ای سنگین دارد و شرایط آن نیز فراهم نیست. در مقابل ایالات متحده ابزار تکنیکی کافی برای یک جنگ نرم سازمان یافته را در اختیار دارد.
واژگان کلیدی: خاورمیانه، هژمونی رسانه‌ای، جنگ نرم، جنگ روانی و تبلیغاتی، 11سپتامبر.

The US Soft War in the Aftermath of the September Eleventh with Emphasis on Afghanistan War, Iraq War, and Tensions with Iran

Yarshegefti, Mohammad Islam /Asgari, Seyyed Mohammad

Abstract
This article looks into the US propaganda war following the 11/9 attacks. This incident provided the White House with the opportunity to reinforce its hegemony in the strategic Middle East on the pretext of fighting against terrorism, weapons of mass destruction and Islamic fundamentalism. The United States takes the best advantage of media publicity to extend its domination hegemony. Psychological propaganda is one of the soft power instruments which is used beside other political, economic, and military mechanisms in order to fulfill the goals of foreign policy. The US soft strategy was based on media work and it paved the way for the hegemonic system of politico-military objectives. On the basis of Antonio Grumchy’s theory, this piece of writing  provides an analysis of the US propaganda war in the process of occupying Afghanistan and Iraq on the pretext of wiping out weapons of mass destruction and creating tension with the Islamic Republic of Iran after the 11/9 incident. In the case of Afghanistan and Iraq, the strategy that the US employed was to start a media war and then it used military forces to attack and occupy these countries. The research question in this military and media soft war atmosphere is whether the US can use the same strategy against Iran. Although the White House knows the Islamic Republic of Iran has put its interests in danger in the Middle East, it prefers soft and media wars to military operations since such operations are extremely costly and the right conditions for them don’t exist at present. Besides, the US has sufficient technological preparedness for an organized media and propaganda war.
Key Words:the Middle East, media hegemony, soft war, media and propaganda war, September eleventh.

معرفی و نقد کتاب مقدمه‌ای بر روان‌شناسی سیاسی

معرفی: دکتر عباس خلجی

نویسندگان: مارتا کاتم، بث دیتز- اولر، النا مسترز، توماس پرستون

مترجمان: سیدکمال خرازی، جواد علاقبند راد

ناشر: نشر دانشگاهی

چاپ اول: 1386

كتاب "مقدمه‌اي بر روان‌شناسي سياسي" با رويكرد جديد به بررسي، تحليل و تبيين عوامل روان‌شناختي پديده‌هاي سياسي و اجتماعي در سطح فردي، گروهي، ملي و بين‌المللي پرداخته است. در اين راستا، برخي نظريه‌هاي روان‌شناختي ـ سياسي مورد استفاده قرار مي‌گيرد و برخي پديده‌هاي سياسي و اجتماعي به ‌طور موردي بررسي مي‌شود. در اين مقاله، با معرفي مطالب فصل‌هاي دهگانه اثر، كاستي‌ها و برجستگي‌هاي شكلي و محتوايي آن به‌ طور انتقادي ارزيابي، سپس پيشنهادهاي سازنده‌اي براي بهبود و اصلاح آن عرضه مي‌شود.

Skip Navigation Links